homepage

 

 

Fries Houtsnijwerk

Kerfsnede of Chipcarving.

 

Een van de oudste hobby's is het zogenaamde Friesche houtsnijwerk ook wel kerfsnede of chipcarving genoemd. Dit snijwerk wordt al eeuwenlang beoefend door vooral de kleine man, die in de lange winteravonden deze hobby bedreef.

Dit snijwerk werd gebruikt door hoofdzakelijk gebruiksvoorwerpen te versieren met allerlei motieven. Voorbeelden zijn divers, zoals fotolijstjes, kistjes, stoven, mangelplanken, sleutelrekjes, tabakspotten, lepeldoosjes, lepelrekjes etc.

Het Friesche houtsnijwerk vindt zijn oorsprong in het noorden van Europa zoals, Noorwegen, Zweden, Denemarken en het gedeelte waar vroeger de Friezen woonden. Vandaar de naam in Nederland "Het Friesche houtsnijwerk"

Toen er nog geen televisie en computers waren werd dit snijwerk vooral in de jaren 1940 tot 1960 veel in Nederland beoefend, daar men hiervoor weinig gereedschap nodig had ( een stukje lindehout en een paar mesjes waren voldoende). Het grote voordeel van dit snijwerk is, dat men dit kan doen in de huiskamer aan tafel, zonder dat dit veel rommel geeft.

Gereedschap:

Voor dit snijwerk gebruikt men een zogenaamd steekmes, een snijmes en/of het zogenaamde rozenmesje.

Het allerbelangrijkste is ( dit geldt in principe voor alles wat met houtsnijwerk te maken heeft) dat u vlijmscherp gereedschap gebruikt.

Om dit gereedschap vlijmscherp te houden gebruikt u een fijne wetsteen of dient u dit gereedschap te slijpen op een rubberschijf en hierna te polijsten op een viltschijf.

Het verdient aanbeveling nooit uw gereedschap te slijpen op een slijpsteen van een slijpmachine. Zelden krijgt u hiermee het gereedschap scherp en vaak wordt het gereedschap hiermee onherstelbaar vernield.

Het steekmes wordt gebruikt voor het insteken van de motieven. Dit mes wordt alleen rechtstandig gebruikt. zie  tekening

 

Het snijmes en rozenmes worden gebruikt om de motieven uit te snijden. zie tekening

 

Snijmes

Rozenmes

steekmes

 

Het rozenmes wordt gebruikt voor het zogenaamde dubbeldiep snijwerk en is bijzonder geschikt voor het snijden van fijne motieven. Beide mesjes kunnen op dezelfde manier en voor hetzelfde werk gebruikt worden.

Hout en de tekening:

Om te beginnen kunt u het beste lindehout gebruiken. Dit hout is namelijk fijn van nerf en bijzonder zacht, terwijl het toch sterk is. Lindehout is door deze eigenschappen de meeste geschikte inlandse houtsoort. Voor de meer gevorderden kunnen andere houtsoorten zoals vruchtbomenhout en eikenhout worden gebruikt.

Het hout wordt, voordat de tekening erop wordt gezet, in de lengterichting goed vlak gemaakt en geschuurd, zodat het een mooi glad en egaal oppervlak krijgt. De tekening wordt op het hout gebracht met een goede soort carbonpapier, dat geen vlekken achterlaat op het hout of de tekening wordt in zijn geheel op het hout geplakt. Indien men met carbonpapier werkt dient men een potlood met een harde stift te gebruiken die scherp is aangeslepen, daar men anders te dikke lijnen krijgt die tijdens het snijden en afwerking overlast veroorzaken.

Hieronder treft u verschillende videolinks aan, die u op weg helpen om deze mooie hobby te beoefenen.